Konuşmasına salgına neden olan virüs ile ilgili bilgi vererek başlayan Karagöz, “Coronovirüsler; Sars, Mers, Zikavirüs ile aynı aileden. Hepsi Coronavirüs kaynaklı. Ama mutasyona uğrama konusunda farklılıklar var, şu andaki yeni tipte çok hızlı bir şekilde değişim gösterdiği için Sars ve Mersden, diğer Coronavirüslerden çok daha tehlikede. Sars ve Mers gibi hastalıklar, nal burunlu yarasa tiplerinden yeni tip coronavirüsü taşıyorlar” dedi.

Hijyenin ve özellikle de el yıkamanın önemli olduğunun altını çizen Alper Karagöz, Coronavirüse karşı alınması gereken önlemler hakkında ise şunları söyledi:

“Ellerin yıkanması avantaj sağlıyor. Sabun kullanımı önemli Türkiye’de. Sadece bu hastalık için değil. Bir sürü enfeksiyon el yıkamamaktan bulaşıyor. Temizliğe dikkat etmek viral enfeksiyonda en önemli şey. Laboratuarda çalışıyorsanız N95 maskeniz ve gözlüğünüz de olması lazım. Sağlık araçlarında bulunan dezenfektan, yüzde yetmişlik alkol, yüzde onluk çamaşır suyu. Hatta ellerde de yıkadıktan sonra bir yüzde yetmişlik alkol içeren bir ticari ürün olabilir. Bildiğiniz bir alkolü alıp ellerinize sürüp ovun. Birkaç dakika kurumasını sağlarsanız en azından korunmuş olursunuz.”

Coronavirüs salgınına karşı insanların sıvı tüketmesinin önemli olduğunu sözlerine ekleyen Karagöz, virüsün insan vücuduna bulaştıktan sonra geçirdiği evreyi ve bağışıklık sisteminin önemini de şöyle anlattı:

“Virüs organizmanızda bayağı kendine bir yer hazırlıyor. On dört gün sonra yüksek ateşle görülüyor. İlk tedaviye başlandığında hasta eğer bağışıklık sistemi iyi değilse bir anda birkaç gün içerisinde de ölebiliyor. Tabii septomatik tedavi ile kurtula da bilir. Hiç belirti olmadan sağlam da geçirebilir. Eğer çocuksanız ya da yaş düzeyiniz ilerideyse yaşlı gruba giriyorsanız her hastalıkta olduğu gibi bağışıklık sitemini çok kolay bir şekilde bertaraf edebiliyor. Zaten hızlı bir şekilde ortalama elli elli beş yaşlarda da viral enfeksiyondan ölen kişiler var.”

“Coronavirüsün Türkiye’ye girmemesi mümkün değil. İlk girişi bize İran’dan. Çünkü bize en yakın yer İran” Diyen Mikrobiyoloji uzmanı Karagöz, konferansın sonunda katılımcılardan gelen soruları da  yanıtladı. Üniversite diyetisyeni Kaan Can’ın sorusu üzerine Karagöz, Uşak Üniversitesi yemekhanesinde de besinlerin iyi yıkanması ve çalışanların kişisel hijyen kurallarına uymasının virüse karşı en önemli tedbir olduğunu söyledi.

Konferans, Fen Bilimleri Ensitütüsü adına Müdür Yardımcısı Doktor Öğretim Üyesi Ayşen Melda Çolak’ın Doç. Dr. Alper Karagöz’e teşekkür belgesini takdim etmesiyle sona erdi.

Haber: Ebru ALTINTAS
Fotoğraflar: Yunus ERGÖL

Uşak Üniversitesi’nde Coronavirüs Tedbirleri yazısı ilk önce GiTMEDYA Türkiye'nin ilk ve tek öğrenci odaklı medya sitesi üzerinde ortaya çıktı.

“Bağımlılık Bir Aile hastalığıdır!”

Psikolog Demir, bir bağımlıda gözlemlenen belirtilere dikkat çekerek “Birey maddeyi kestiği zaman yoksulluk ortaya çıkar bu yine kişide kullanılan maddenin türüne ve miktarına bağlı olarak değişmekle birlikte gözde kızarıklar, sarhoşmuş gibi bir görünüm, elde titreme, uyku problemleri, ışık ve sese aşırı tepki verme, çok hızlı öfkelenme, hayal görme, şaşkınlık, bilincin tamamen kapalı olması gibi bir takım sorunlar karşımıza çıkabiliyor. Bizim bağımlı diyebilmemiz için bu ölçütlerin en az üçünün gerçekleşmesi gerekiyor” diye konuştu. Bağımlı hale gelen kişinin kullandığı madde miktarının uzun sürede alınması fiziksel ve ruhsal sorunların da ortaya çıkmasına neden olduğunu söyleyen Demir, bağımlılık tedavisinin bir süreç işi olduğunu ve tedavi sürecinde aileye büyük bir iş düştüğünün altını çizerken aile desteğinin çok önemli olduğuna dikkat çekti. Sigara, uyuşturucu maddeler, reçete ile yazılan bazı ilaçlar, çakmak gazı, tiner ve yapıştırıcı gibi uçucu maddeleri bağımlılık yapan türler arasında sayan Demir, bağımlılığın nasıl geliştiğine dair hazırladığı videoyu eğitime katılanlara izletti.

 “Tehdit İşe Yaramıyor”

Psikolog Dilek Demir, madde kullanan kişilere karşı tehditkar bir yaklaşım sergilenmemesi gerektiğini hatta bunun ters tepebileceğini belirterek “Eğer bir ekiple çalışıyorsak tutum ve davranışlarımızın tutarlı olmasına ve kesinlikle iyi bir dinleyici olmamız gerekiyor. Suçlayıcı ve yargılayıcı olmamamız lazım. Onun ne hissettiğini onu dinledikten sonra geri dönütler vererek onu anladığımızı ifada etmemiz gerekiyor.” diyerek bağımlı kişiye karşı nasıl bir yaklaşım sergilenmesi gerektiğini anlattı. Kişinin madde kullandığına dair dikkat çekici davranışlarının gözlemlenerek ortaya çıkarılabilir olduğunu söyleyen Demir “Birey eğer okula gidiyorsa, okulda devam problemi, ders başarısında düşme, yalan söyleme ya da aşırı para harcama gibi belirtiler gösteriyorsa madde kullanımından şüphelenebiliriz.” Diyerek özellikle maddeye başlamada riskli dönemlerin ergenlik dönemi, ilkokuldan ortaokula veya liseye geçiş dönemi, üniversiteye başlayıp kişinin aileden uzaklaştığı ilk dönemler olabileceğini vurguladı.

Demir, bağımlı olan ve destek almak isteyen kişilerin, AMATEM, ÇEMATEM, Sosyal Hizmet Merkezlerine, Alo 183 Sosyal Destek Hattı, Alo 191 Uyuşturucu ile Mücadele Danışma ve Destek Hattı, Ayakta ve Yatarak Tedavi Merkezlerine, Cumhuriyet Savcılıklarına, Halk Eğitim Merkezlerine, İŞKUR, Psikiyatri Servisleri ve Rehabilitasyon Merkezleri gibi yerlerden destek alabileceklerinin bilgisini de katılımcılarla paylaştı.

 “Günde On Bir Bin Kişi Hayatını Kaybediyor”

Uşak İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde Doktor olarak görev yapan Mert Samancı ise sigara bağımlılığı tedavisinde nasıl yöntemler uygulandığına dair bilgilendirme yaptı. Tedavi olmak isteyen kişilerin ister özel polikliniklerde isterse hastanelerde sigarayı bırakmak için destek alabileceğini vurguladı. Samancı, “Ülkemizde nüfusun yarısı sigara kullanmakta bunlardan her gün yaklaşık yüz bin kişi sigaraya bağlı nedenlerden dolayı yaşamını yitirmekte. Akciğer kanseri, meme kanseri, mide kanseri, kalp-damar gibi hastalıklar bunların başında geliyor. Dünyada yılda dört milyon günde ise on bir bin kişi hayatını kaybediyor. Birçok gelişmiş ülkede sigara kullanımı daha azken Türkiye’de ise bu oran daha da artış göstermektedir.” diyerek sigaranın zararlarına dikkat çekti. Kişi kendisi kullanmadığı halde sigara dumanına maruz kalma durumunun pasif içici olarak adlandırıldığını söyleyen Samancı, “Pasif içiciler de sigaranın zararlarından nasibini alıyor. Örneğin; bu salonda ben sigara içtim daha sonra çıktım salondan sonra bu seminer için sizler geldiniz. Yapılan çalışmalarda, ölçümlerde görülüyor ki benim iki saat önce içtiğim sigaradan yayılan zararlı maddeler, burada bulunan koltuk kaplamalarına, duvarlara, halılara diğer nesnelerin üstüne sinmiş oluyor ve sonra ne kadar havalandırılsa da temizlense de ilerleyen dönemde bu zararlı maddeler tekrardan havaya karıştığı görünüyor” diyerek pasif içicilerin de tehlikede olduğunu özetledi.

Sigarayı bırakmak için kendisine başvuran kişilere nasıl tedavi yöntemleri uyguladıklarını anlatan Samancı, “Başvuranlarımızla yaklaşık yirmi dakika süren bir görüşme yapıyoruz. Bazı sorular sorarak başvuran kişinin bağımlılık düzeyini belirliyoruz. Bunu öğrendikten sonra kişinin tıbbi geçmişini öğreniyoruz aynı zamanda kişinin yaşam tarzıyla ilgili birkaç bilgi ediniyoruz. Bunları öğrendikten sonra kişilerin durumuna göre ya ilaç tedavisi ile başlıyoruz ya da ilaçsız psikososyal destek vererek bıraktırmayı deniyoruz.” Diye konuştu.

Sigarayı bıraktırmada kullanılan ilaçları ve özelliklerini katılımcılarla paylaşan Samancı, Champix isimli ilaç başlangıçta üç gün sadece sabah alındığını daha sonra sabah akşam alınarak bağımlı kişinin yaklaşık bir iki hafta daha sigara içmeye devam ettiğini ifade etti. Bu sırada ilacın kandaki düzeyinin arttığını ve etkisinin göstermeye başladığında birkaç hafta sonra kişinin sigarayı bırakma günü belirlenip o günde tamamen sigarayı bırakması sağlanıyor. Sigara bırakıldıktan sonra ilaç kullanımına devam edildiğini belirten Samancı, diğer bir ilaç yöntemin ise nikotin bandı olduğunu söyledi ancak Champix ile ayrıldıkları noktanın nikotin bandının uygulandığı sürede sigara kullanımının yasaklanması olduğunun altını çizdi. Ayrıca Samancı, son dönemlerde popüler olan elektronik sigaranın sigarayı bırakmada bir yöntem olarak görülmesine tepki göstererek bunun sigarayı bırakmada işe yaramadığını aksine elektronik sigaranın ısınma sisteminin sıvı kısmında ağır metaller yaydığından dolayı çeşitli sağlık sorunlarına sebep olduğuna dikkat çekerek katılımcıları bu konuda uyardı.

Haber: Şehriban Kaldan  
Fotoğraf: Sungur Kaan Hakverdioğlu    

Sağlığınız Tehdit Altında Olabilir? yazısı ilk önce GiTMEDYA Türkiye'nin ilk ve tek öğrenci odaklı medya sitesi üzerinde ortaya çıktı.